75 jaar Oranjefeesten in Langeraar.
De "Stichting Kermis Langeraar" (voorheen 'Oranjevereniging Juliana" te Ter Aar gevestigd te Langeraar, en voorheen "Oranje Comité Juliana") bestaat vijfenzeventig jaar. Een jubileum om bijzondere aandacht aan te besteden.
Na het lezen van de notulenboeken, alle boeken zijn bewaard gebleven, is hierna 75 jaar geschiedenis weergegeven. De Oranjefeesten met een kermis dateren uit de begin twintige jaren. Echter ruim 100 jaar eerder wordt ook al kermis in ons dorp gehouden.
Op 5 oktober 1923 komen de heren W. Fransen, P. den Haan, A.C. Hoogervorst, J.W. Valentijn en C. Van Zaal bijeen in het café van de heer D. Hoogendijk, met als doel elk jaar één dag feest te vieren te Langeraar bij gelegenheid van de verjaardagen van het Koninklijk Huis. Pogingen om dit te doen in samenwerking met de pas opgerichte Wilhelminavereniging zijn mislukt. Vanaf die datum wordt een ledenwerfactie gehouden. Voor de wijk Langeraar worden hiervoor gevraagd de heren D. van der Hoorn, C. Mank, en G. Otto en de wijk Papenveer zal de heer C. van Zaal voor zijn rekening nemen.
Het oprichtingscomité komt op 12 oktober 1923 opnieuw bijeen in café Hoogendijk. Op deze bijeenkomst zijn aanwezig de heren W. Fransen, P. den
Haan, A.C. Hoogervorst, Ant. Hoogervorst, C. Mank, D. van der Hoorn, W. van der Hoorn, G. Otto, J.W. Valentijn en C. van Zaal. De ledenwerfactie heeft al 198 leden opgeleverd en besloten wordt de oprichtingsvergadering te houden op 19 oktober 1923 om 19.00 in cafe L. van der Laan.
Onder voorzitterschap van J.W. Valentijn wordt de oprichtingsvergadering op 19 oktober 1923 ( met de agendapunten: opening, mededeling, voorlopig concept reglement, verkiezing bestuur, sluiting) door hem geopend en wordt allereerst overgegaan tot oprichting ener Oranjevereniging. Reeds 216 leden hebben zich inmiddels aangemeld. De oprichting is een feit. Als oprichtingsdatum wordt 18 oktober 1923 vastgesteld. Als bestuursleden worden gekozen de heren J.W. Valentijn(voorzitter), L. den Haan, W. van der Hoorn, C. Mank, J.H. Mohr, P.J. van Rijn, Aug. Schrader, M.C. Vermeulen en C. van Zaal. Ook wordt voorgesteld het erevoorzitterschap toe te kennen aan burgermeester De Muralt, alsmede erelidmaatschappen aan verschillende vooraanstaanden deze gemeente. In de eerste
Bestuursvergadering op 23 oktober 1923 blijkt dat de heren Aug. Schrader en P.J. van Rijn de functie van bestuurslid niet hebben aanvaard.
De eerste ledenvergadering wordt op 22 november 1923 gehouden in café Hoogendijk. Voorgesteld wordt het bestuur uit te breiden tot 15 leden. Na stemming worden gekozen als bestuurslid: de heren W. Akerboom, H. Bergsma, H. Brouwer, B. Droogh, D. Hoogendijk, A.C. Hoogervorst, L.P. Uijttewaal en C. Vermeulen. De officiële naam wordt "Oranjevereniging Juliana" te Ter Aar, gevestigd te Langeraar. In de bestuursvergadering van 13 december 1923 wordt de heer A.C. Hoogervorst gekozen tot secretaris. Tweede secretaris wordt de heer H. Brouwer, penningmeester de heer C. Mank en tweede voorzitter de heer H. Bergsma.
Voor het erevoorzitterschap wordt burgemeester Jhr. de Muralt voorgesteld en voor een erelidmaatschap de heer J. Hogenboom, de heer D. van der Hoorn, de heer P.W. Kroft en dokter Lidner. Ook de pastoor krijgt het erelidmaatschap aangeboden. Tussen de Wilhelminavereniging en Oranjevereniging Juliana blijkt al snel enige wrijving te ontstaan. De heer Kroon van de Wilhelminavereniging heeft twee leden van de Oranjevereniging Juliana gezegd dat hij contact heeft gehad met de heer Valentijn, echter deze weet nergens van. In de bestuursvergadering van mei 1924 wordt vermeld dat de heren J. Hogenboom en D. van der Hoorn het erelidmaatschap hebben aanvaard. De laatste echter onder de voorwaarde dat de feesten een ordelijk verloop hebben en voor het welslagen der feesten wordt zorggedragen. A. Harteveld, waarschijnlijk ook voorgedragen voor het erelidmaatschap, heeft dit niet aangenomen.
Ook
burgermeester De Muralt aanvaardt niet het hem aangeboden
erevoorzitterschap, wel aanvaart hij het beschermschap. De eerste
kermis wordt gehouden op woensdag 17 september en donderdag 18
september 1924. Opmerkelijk is dat de heer J.H. Mohr, het enige
niet-katholiek bestuurslid, in een bestuursvergadering laat weten dat
het eigenlijk geen geschikte dag is tot feestviering in verband met
onthoudingsdag (quatertemperdag). Echter de pastoor heeft toestemming
gegeven voor de feesten. Dat zal wel te maken hebben met het feit dat
er geen alcohol op het
feestterrein geschonken mag worden.Het feest wordt gehouden op het weiland van Bontje met als kermisattracties o.a. een schiettent, een zweefmolen, een draaimolen, een golfbaan, een schommel, een turkse schop, een koekkraam, een slagmachine, een oliebollenkraam, ijs, visvermaak, een consumptietent en nog vele kramen. Op de eerste dag is het programma: een optocht der schoolkinderen, een acrobaten-voorstelling voor kinderen, gebruik van de draaimolen, een uitreiking van versnaperingen(eierkoeken en krentebollen) en de kinderspelen: vlaggetje steken, touwtje trekken en tonnetje steken. De tweede dag zijn er de volksspelen: mastklimmen en boegsprietlopen, sleuteltrekken per rijwiel en ringrijden voor paren met rijtuig.
Door muziekvereniging Arti et Religioni worden deze twee dagen opgeluisterd. Tevens is bij de ingang van het terrein een grote poort geplaatst met bovenin een bord met daarop de tekst "Je Maintaindrai". De traditie van het jaarlijks plaatsen van deze poort geschiedt tot 1956. De leden ontvangen hun ledenkaart en de kinderen van de leden de kinderledenkaart nadat de contributie is voldaan. De entree tot het kermisterrein voor niet leden is f 1,- en 's avonds tegen verlaagd tarief
F 0,75. De beide feestdagen zijn heel gezellig geweest en zeer geslaagd. Maar heeft tevens nog een zeer batig saldo opgeleverd.
Op 20 februari 1925 wordt de ledenvergadering gehouden en heeft het bestuur rekening en verantwoording afgelegd. Er is een saldo van F 408,-. Tijdens de feesten is een entree geheven van
F 1,- en F 1,50. Deze handelswijze wordt door de leden afgekeurd. Het bestuur belooft dat dit niet meer zal voorkomen. Inmiddels hebben drie bestuursleden bedankt. Voorgesteld wordt deze niet te vervangen, hetgeen wordt goedgekeurd door de vergadering. Echter voor één vacature is toch een kandidaat ingekomen, de heer J. Visser. In de bestuursvergadering van 30 maart 1925 wordt vastgesteld, dat op de kandidatenlijst van J. Visser door één persoon zoveel handtekeningen als noodzakelijk zijn gezet, waardoor besloten wordt de lijst ongeldig te verklaren. Daarmee vervalt het lidmaatschap in het bestuur.
In 1926 wordt kermis gevierd op 16 en 17 september nadat toestemming is verkregen van de burgemeester, de pastoor en de kapelaan. De pastoor wil wel dat het vuurwerk eerder wordt afgestoken. Tijdens het feest mag opnieuw geen sterke drank geschonken worden. De komende jaren wordt jaarlijks de ledenvergadering gehouden. Op de ledenvergadering van december 1925 blijkt dat de onderlinge verhouding tussen de Wilhelminavereniging en de Oranjevereniging Juliana iets is verbeterd, want beide besturen bezoeken elkaars feesten. Tocht wordt op de ledenvergadering commentaar geleverd, dat de bestuursleden der Wilhelminavereniging op kosten van de kas worden uitgenodigd. Ook zijn er tegenstanders tot het bezoeken van elkaars feesten, met als argument dat de verstandhouding in onze gemeente er onder zal lijden. Uiteindelijk krijgt het bestuur vrij mandaat te handelen in deze, zoals in het verleden is gebeurd.
De verstandhouding in 1926 is al weer bekoeld want wanneer er een uitnodiging komt voor de ere-wijn, dan zal geen gevolg gegeven worden aan deze uitnodiging. Ook wordt op de ledenvergadering nog gepleit voor een vrij slokje, wat tot meer vergaderbezoek zal leiden. Hier wordt niet op ingegaan. Wel wordt, als de kas het toelaat, een traktatie gegeven in de vorm van een paar sigaren. De heer Hoogendijk geeft nu op zijn kosten een rokertje.
In 1926 en 1927 wordt opnieuw kermis gevierd met kinderspelen en volksspelen. De entree voor het kermisterrein in voor niet-leden F 0,50. Op een bestuursvergadering in 1927 blijkt dat het bestuur over allerlei zaken onderling nogal verdeeld is. Er worden harde noten gekraakt, maar uiteindelijk wordt alles bijgelegd. Tijdens de ledenvergadering van maart 1927 wordt opgemerkt dat de pastoor verzocht heeft geen feesten meer te organiseren op quartertemperdag en rekening te houden met de bedevaart naar Kevelaer. Een leuke anekdote op diezelfde ledenvergadering is dat de heer G. van der
Pijl voorstelt een wedstrijd hardlopen te houden voor kreupelen ( hij is zelf immers kreupel).
Vanaf 1928 mag per jaar in de gemee
nte maar
één Oranjefeest gehouden worden en dit jaar is de
Wilhelminavereniging door het lot aangewezen. Toch weet de voorzitter
bij de burgemeester gedaan te krijgen dat ook in Langeraar een feest
gehouden mag worden, maar dan alleen voor de bonafide leden en wel op
11 en 12 september. Ondanks de toediening van het H. Vormsel in de
kerk, waar de bisschop komt, heeft de pastoor geen bezwaar tegen de
feesten. De kerk is immer om elf uur afgelopen.